Author

Hà Trang

Browsing

“An cư” rồi mới “lạc nghiệp” là một nhu cầu chính đáng của nhiều người trẻ, tuy nhiên việc chuẩn bị tài chính mua nhà không phải là một việc đơn giản trong bối cảnh hiện nay, đặc biệt nhóm người mua chính của nhà ở hiện nay lại là nhóm có độ tuổi trẻ hóa thu nhập chưa theo kịp giá của bất động sản đô thị.

Muốn mua nhà nhưng không muốn mắc nợ

Hiện nay, nhiều người trẻ nghĩ rằng khi mua nhà là phải vét sạch, vét tất cả mọi thứ để có thể quy ra tiền được để vào mua nhà, không vay ngân hàng. Việc đó rất khó, nếu có thực hiện được thì sẽ dẫn đến việc không còn vốn để đầu tư kinh doanh khi mua xong căn nhà đầu tiên. Vì vậy mọi người sẽ nghĩ đến việc vay, nhưng nếu vay ngân hàng, nhiều người ngán ngẫm nghĩ tới việc chịu “còng” lưng trả lãi suất hàng tháng, đặc biệt là những lúc lãi suất thả nổi lên cao.

Với mức giá căn hộ “ở được” ở các thành phố lớn rơi vào khoảng 4-5 tỷ đồng, một gia đình trẻ với mức thu nhập cả gia đình khoảng 40 triệu 1 tháng, họ có sẵn tiền mặt 1 tỷ đồng, sau đó vay ngân hàng 3 tỷ với mức lãi suất trung bình 8.5%-9%/năm trong 20 năm để mua nhà gần, thì số tiền phải trả hàng tháng là rơi vào khoảng hơn 33 triệu đồng.

Như vậy việc mua nhà đã chiếm hơn ¾ số tiền hàng tháng, rất áp lực cho kinh tế gia đình, chưa kể những lúc thu nhập sẽ có có thể giảm vì nhiều lý do. Chính vì lẽ đó, nhiều người cũng không muốn mắc một khoản “chi phí chết” quá lớn khi mua căn nhà đầu tiên của mình.

“Binh” đường mua nhà sao cho đúng

Dồn toàn bộ tiền để mua nhà không phải là “thượng sách”, đòn bẩy cao cũng không phải là giải pháp tối ưu, vậy đâu là thời điểm và cách thức tính toán tài chính phù hợp nhất cho việc mua căn nhà đầu tiên? Theo chuyên gia hoạch định tài chính cá nhân đến từ FIDT, bà Trần Thị Mai Hân cho biết:

“Trước tiên cần xem xét số tiền tích lũy đã đủ nhiều hay chưa? Bạn nên có ít nhất từ 50 – 60% giá trị căn nhà muốn mua, phần còn lại sẽ vay thêm. Sau khi trừ các khoản chi tiêu, bạn nên dự trù mức trả gốc, lãi hàng tháng vào khoảng từ 50 – 60% tiền dư ra sẽ đảm bảo an toàn cho quá trình trả nợ trong dài hạn. Khoảng 40 – 50% tiền dư ra còn lại, bạn có thể dùng để đầu tư vào các kênh khác có tính thanh khoản phù hợp với mục tiêu tài chính ngắn hạn đã thiết lập trước”

Ở thời điểm hiện tại, môi trường lãi suất đang rất thấp, hiện tại các ngân hàng trong nhóm quốc doanh (Agribank, Vietcombank, Vietinbank và BIDV) đang cho vay với mức dưới 7%/năm kèm nhiều chính sách ưu đãi cho vay bất động sản đến từ chính các doanh nghiệp bán bất động sản.

Ví dụ, khi đầu tư vào quỹ trái phiếu an toàn cũng cho mức lợi nhuận lên đến 10.08% trong 12 tháng qua của quỹ SSIBF, hay 8.05% của VINACAPITAL-VFF theo lợi nhuận bình quân hàng năm trong 3 năm gần nhất, tính tại ngày 5/3/2024 (theo fmarket.vn – nền tảng đầu tư quỹ mở được UBCKNN cấp phép). Như vậy mức lợi nhuận gần như là cố định này là gấp đôi so với lãi suất tiết kiệm hiện tại, và ít rủi ro hơn nhiều so với việc tự đầu tư vào thị trường chứng khoán. 

Đồng ý với quan điểm trên, anh N. T. Vinh làm nghề kinh doanh thiết bị điện tử cho biết: “Mình mua nhà căn nhà đầu tiên cuối năm ngoái, nhưng hai vợ chồng đã xác định không dùng toàn bộ vốn vào căn nhà. Hiện tại mình vẫn có thể thế chấp ngân hàng và tiếp tục sử dụng dòng vốn ấy để đầu tư kinh doanh”. 

Yếu tố cốt lõi nhất để chuẩn bị tài chính cho việc mua căn nhà đầu tiên vẫn là huy động được tối đa phần vốn từ gia đình, người thân cộng với vốn tự có, từ đó giảm tối đa đòn bẩy vốn vay từ ngân hàng, để bạn có thể dùng khoản tiền còn lại để đầu tư vào một nơi an toàn và sinh ra mức lợi nhuận tốt hơn gửi tiết kiệm. 

Cụ thể, nếu bạn có thể huy động 4 tỷ từ gia đình, thay vì trả toàn bộ căn nhà, bạn có thể dùng căn nhà thế chấp để vay ngân hàng 2 tỷ với lãi suất 6-7%/năm, dùng 2 tỷ nhàn rỗi còn lại để đầu tư vào 1 kênh an toàn và hiệu quả hơn như quỹ trái phiếu khoảng 10%/năm, hay quỹ cổ phiếu có thể lên đến hơn 31%/năm tùy vào khẩu vị rủi ro (quỹ VCBF-MGF – theo số liệu của Fmarket.vn).

Nếu có kế hoạch mua nhà, hãy mua sớm vì giá nhà đất lên xuống không nằm trong tầm dự báo của bạn. Nếu có nhu cầu mua để ở cho gia đình, thì việc mua nhà sớm bạn sẽ cảm thấy thoải mái và tự tin hơn nhiều và nó đúng nghĩa là bỏ bớt đi 1 nỗi lo về sau đó, quan trọng nhất, hãy cân đối tài chính phù hợp chọn kênh đầu tư an toàn hiệu quả. 

Sau một năm cống hiến làm việc hết mình, đây cũng là thời điểm dân văn phòng mong chờ nhất khi nhận được lương tháng thứ 13 hay thưởng Tết. Nhiều người sẽ sử dụng số tiền này để mua sắm và chơi Tết, nhưng nếu vội tiêu số tiền này quá sớm sẽ dẫn đến tình trạng “rỗng túi” nhanh chóng. Vì vậy Series Tài Chính cuối năm tiếp tục mang đến chủ đề: Cách sử dụng lương và thưởng Tết hiệu quả và tối ưu nhất. 

Lập trước kế hoạch sử dụng thưởng Tết

Khi nhận tiền thưởng tết, mọi người thường có xu hướng chi tiêu một cách mạnh tay hơn vào những nhu cầu cá nhân như: làm đẹp; mua sắm; tiệc tùng, du lịch sang trọng; mua quà cho bạn bè, người thân… Để tránh sa vào bẫy “niềm vui” xóa mờ “kỷ luật”, việc lập kế hoạch sử dụng thưởng tết là bước quan trọng đầu tiên. Hãy xem xét các ưu tiên tài chính trong năm mới của bạn và lên kế hoạch phân bổ số tiền lương tháng 13, thưởng Tết một cách hợp lý.

Thanh toán các khoản vay, nợ

Một trong những việc quan trọng cần làm khi nhận được tiền thưởng Tết là thanh toán các khoản vay hoặc nợ hiện tại. Việc thanh toán nhanh chóng các khoản nợ này không chỉ giúp giảm bớt áp lực tài chính mà còn giúp chúng ta bắt đầu một năm mới mà không phải lo lắng về nợ nần.

Nếu có nhiều khoản vay hoặc nợ, hãy ưu tiên thanh toán những khoản có lãi suất cao nhất trước. Điều này giúp tiết kiệm được chi phí lãi suất và giảm thiểu rủi ro tài chính trong tương lai. Đây là chiến lược sử dụng tiền thưởng được các chuyên gia khuyến khích, bởi việc trả nợ được thực hiện càng sớm sẽ giúp bạn giảm bớt gánh nặng về lãi suất. Tuy nhiên, không nên chỉ trông chờ vào tiền thưởng tết để trả nợ. Việc trả nợ nên có kế hoạch đều đặn và hợp lý hơn.

Phân bổ chi tiêu cuối năm hợp lý

Trong dịp Lễ, Tết cuối năm, nhu cầu mua sắm thường tăng lên. Hãy lên danh sách những món đồ cần mua từ sớm và tìm hiểu trước về giá cả để có thể so sánh và chọn được ưu đãi tốt nhất. Ngoài ra, không nên mua quá nhiều quần áo và đồ trang trí tết nếu không cần thiết. Tận dụng các món đồ trang trí còn mới và kênh mua sắm online với nhiều khuyến mãi.  

Bên cạnh đó, ngân sách cho nhu cầu tiệc tùng, họp mặt chỉ nên chiếm tỷ trọng vừa phải trong kế hoạch chi tiêu của bạn. Chẳng hạn, bạn có thể tổ chức các bữa tiệc tại nhà với các món ăn tết truyền thống và tiết kiệm. Nếu có kế hoạch du lịch dịp Tết, đừng quên đặt mua vé máy bay, tàu xe, khách sạn từ sớm để có giá tốt.  Đồng thời, cần cân nhắc số tiền kính biếu và lì xì đầu năm sao cho hợp lý và không gây áp lực về tài chính.

Dùng tiền thưởng Tết để đầu tư

Trong khi việc chi tiêu số tiền thưởng Tết vào các nhu cầu cá nhân đã quen thuộc, chúng ta có thể xem xét việc đầu tư số tiền này để tạo thêm những giá trị. Các hình thức đầu tư tài chính an toàn bao gồm quỹ mở, vàng, cổ phiếu hoặc bất động sản.

Việc đầu tư giúp chúng ta tạo ra một nguồn thu nhập thụ động và gia tăng giá trị tài sản trong thời gian dài. Tuy nhiên, trước khi đầu tư, cần nghiên cứu và hiểu rõ về các cơ hội đầu tư khác nhau để đảm bảo rằng bạn đưa ra quyết định thông minh và có lợi cho tương lai.

Ngoài việc đầu tư vào các công cụ tài chính, việc đầu tư vào bản thân thông qua việc học hỏi và phát triển kỹ năng mới là rất cần thiết. Việc này giúp tăng khả năng kiếm được thu nhập cao hơn trong tương lai và mang lại sự phát triển bền vững.

Làm từ thiện, công quả

Việc sử dụng tiền thưởng Tết để làm từ thiện và công quả là một cách tuyệt vời để sử dụng số tiền này một cách ý nghĩa và mang lại lợi ích cho cộng đồng.

Bạn có thể xem xét việc quyên góp cho các tổ chức từ thiện, hỗ trợ cho những người gặp khó khăn hoặc đóng góp vào các dự án xã hội. Việc này không chỉ giúp chúng ta mang lại niềm vui cho người khác mà còn làm cho chúng ta tự hào về sự đóng góp và tạo ra một xã hội tốt đẹp hơn.

Cuối năm thường sôi động với các dịp Lễ-Tết liên tiếp từ Giáng Sinh, Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán. Đây cũng thường là thời điểm áp lực về tài chính tăng cao đối với mọi gia đình và cá nhân. Việc mua sắm, quà tặng, tiệc tùng, trang trí nhà cửa hay kế hoạch du lịch cuối năm kéo theo loạt chi phí đáng kể.

Muôn khoản phải chi

Hầu hết mọi cá nhân, gia đình đều phải tiêu tốn khá nhiều tiền bạc cho việc mua sắm, kính biếu, tàu xe di chuyển và các hoạt động ăn uống, vui chơi trong những ngày Tết.

Ánh Dương (25 tuổi, nhân viên văn phòng) làm việc tại TPHCM cho biết: “Cả năm đi làm chỉ có dịp Tết là thời gian sum vầy của cả gia đình nên mình phải tranh thủ đặt vé về quê từ sớm để tránh cảnh càng cận tết giá vé tàu xe càng đắt. Ngoài ra mình cũng dành riêng một khoản biếu bố mẹ sắm Tết, còn lại thì mua sắm đồ cá nhân, đi tiệc cùng bạn bè. Dù chưa có gia đình nhưng tính cả thưởng tháng 13 thì mình cũng chỉ vừa đủ tiêu tết chứ không có dư.”

Gia đình chị Bích Ngọc (33 tuổi, kế toán) gồm 3 thành viên dự tính sẽ phải chi 30-35 triệu đồng cho dịp Tết Âm lịch sắp tới. Trong đó, tiền đi lại khoảng 6 triệu cho 3 người, biếu ông bà nội ngoại 10 triệu đồng, lì xì các cháu đầu năm 2 triệu, sắm Tết quần áo, giày dép, bánh kẹo, quà cáp khoảng 8 triệu đồng, tiệc tùng tất niên 2-5 triệu đồng. 

“Đau đầu” vì áp lực tài chính khi chỉ còn chưa đầy 2 tháng nữa là đến Tết

Tăng chi nhưng lại giảm thu

Giữa tình hình kinh tế chung ảm đạm, áp lực tài chính ngày càng tăng cao với các gia đình khi chỉ còn chưa tròn tháng nữa là đến mùa Lễ-Tết. Tình trạng bão giá và kinh tế nhiều biến động trong qua gây ảnh hưởng không nhỏ đến thu nhập của các gia đình. 

Anh N.H.Nhân (43 tuổi, Bình Dương) chia sẻ: “Năm nay kinh tế chung khó khăn công ty không có nhiều đơn hàng, chỉ mong không thất nghiệp hay bị cắt giảm lương, chứ không dám nghĩ tới thưởng tết.” 

Trong khi đó, bên cạnh sự đắt đỏ của vé tàu xe, dù chưa phải giai đoạn cao điểm cho mùa mua sắm Tết nhưng giá cả nhiều loại hàng hóa, thực phẩm, quà Tết đã bắt đầu tăng. Các nhà hàng, dịch vụ ăn uống và địa điểm tổ chức tiệc cũng thường xuyên thu thêm phí phục vụ hay phụ thu lễ-tết vào thời điểm này.

Bên cạnh những khoản chi tiêu lớn trong dịp lễ-tết, áp lực phải thanh toán các khoản nợ đáo hạn và chuẩn bị cho những mục tiêu tài chính trong năm mới đồng thời đặt áp lực lớn lên từng cá nhân trong việc quản lý nguồn lực tài chính cuối năm một cách hợp lý và hiệu quả nhất.

Cần phải có kế hoạch chi tiêu và quỹ dự phòng cho Tết

Nếu không có kế hoạch mua sắm và chi tiêu khoa học, bạn có thể sẽ rơi vào tình trạng “cháy túi” ngay sau Tết. Việc tìm ra cách để quản lý ngân sách hiệu quả đã trở thành mục tiêu hàng đầu của nhiều người vào mỗi dịp Tết đến Xuân về. 

Chị Bích Ngọc cho biết khoản tiền lớn nhất mỗi dịp Tết là biếu ông bà nội ngoại, gia đình chị sẽ trích từ quỹ tiết kiệm xuyên suốt cả năm thay vì chờ thưởng Tết. Mỗi tháng vợ chồng chị đều trích một phần thu nhập để vào một quỹ chung trước rồi mới chi tiêu sau. Do vậy sau mỗi dịp Tết tổng kết lại gia đình chị đều có dư chứ không thâm hụt. Khoản dư ra này được chị Ngọc sử dụng để tái đầu tư vào quỹ mở hoặc gửi tiết kiệm.

Tết thường là khoảng thời gian “niềm vui” xóa mờ “sự kỷ luật”. Vì vậy các gia đình cần thiết phải có một kế hoạch chi tiêu và các quỹ dự phòng hợp lý cho mùa Tết. Điều đó không chỉ giúp duy trì sự ổn định tài chính mà còn tạo nền tảng gia tăng tài sản cho các gia đình khi khởi đầu năm mới.

Kết hôn là một cột mốc quan trọng trong cuộc đời và là một trong những kế hoạch tài chính quan trọng nhất cần cân nhắc. Trên thực tế, đối với nhiều người trẻ bây giờ, sự không chắc chắn về tài chính thường được coi là “rào cản” khi nói đến hôn nhân.

Nỗi trăn trở về tài chính khi kết hôn

Trò chuyện cùng Nhật Nam, 25 tuổi, chàng kiến trúc sư trẻ đang sinh sống tại TP.HCM chia sẻ: “Mình từng đọc một bài đăng trên facebook với nội dung đàn ông 30 tuổi chưa có 1 tỷ trong tay thì không nên nghĩ đến việc kết hôn. Mới đầu mình khá hoang mang, nhưng sau khi tính toán, mình thấy rằng việc chuẩn bị tài chính trước khi bước vào hôn nhân là rất cần thiết. Bởi sau khi kết hôn sẽ phát sinh nhiều chi phí phải chi trả, cùng với các kế hoạch quan trọng như mua nhà, sinh con, chăm sóc nội ngoại hai bên…”

Tài chính được coi là “rào cản” khiến nhiều người trẻ thiếu tự tin khi bước vào hôn nhân.

Trước đây, mỗi ngày đi làm, Nam chỉ mong cầu kiếm đủ tiền để chi tiêu cá nhân, thi thoảng mua quà cáp tặng bạn, gái vậy là đủ. Nhưng khi hiểu ra sự cần thiết của việc lập Kế hoạch tài chính, Nam đã nghiêm túc bàn bạc cùng bạn gái để trao đổi thẳng thắn về vấn đề này. Sau khi thống nhất, cả hai quyết định sẽ cùng nhau thực hiện một kế hoạch tài chính tiền hôn nhân.

Kế hoạch đếm ngược 2555 ngày 

Để chuẩn bị cho cột mốc trọng đại, Nhật Nam tự thiết kế cho mình một quyển “lịch đếm ngược 2555 ngày kết hôn”, bắt đầu từ ngày 1/1/2023 với mục tiêu đạt được 1 tỷ vào năm 30 tuổi. 

“Lúc đầu thấy mình làm vậy, bạn bè còn bảo là vẽ chuyện, nhưng sau khi nghe phân tích, nhiều người cũng bắt đầu làm quyển lịch đếm ngược như mình. Hầu hết mọi người đều đồng tình rằng đàn ông nên có tài chính ổn định trước khi kết hôn. Dựa vào thu nhập, mức chi tiêu cá nhân và lợi nhuận đầu tư kỳ vọng, mình đặt ra mục tiêu có được 1 tỷ đầu tiên trong 2555 ngày.”

Một phần quan trọng trong kế hoạch thực hiện mục tiêu của Nam là gia tăng thu nhập. Bên cạnh công việc chính 8 tiếng/ngày, Nhật Nam nhận thêm các dự án làm ngoài giờ khác như . Vào mùa cao điểm, Nam thậm chí còn làm 18-20 tiếng/ngày, thu nhập từ các công việc làm thêm khá rủng rỉnh.

“Mình phải đánh đổi khá nhiều sức khỏe, thời gian cá nhân để tập trung cho công việc. May mắn bạn gái luôn thấu hiểu và đồng hành cùng mình trong hành trình này. Đó cũng là một phần động lực để mình sớm đạt được mục tiêu tích lũy cho ngày hai đứa về một nhà” – Nam cho biết thêm.

Đầu tư là một phần không thể thiếu trong kế hoạch tài chính

Bên cạnh làm việc chăm chỉ, Nhật Nam còn tối ưu các khoản chi tiêu cá nhân, sau đó trích khoản tiền nhàn rỗi này để đầu tư tài chính.

“Vì phần lớn thời gian dành cho công việc nên các khoản chi tiêu của mình cũng không phát sinh quá nhiều. Mỗi tháng thu nhập dư ra mình gửi tiết kiệm và đầu tư để tạo thu nhập thụ động. Làm trong ngành xây dựng nên mình không có nhiều kiến thức về tài chính. Do đó, mình chỉ đầu tư một kênh duy nhất là quỹ mở, đây cũng là hình thức đầu tư được nhiều anh chị đồng nghiệp ở công ty mình tham gia vì tính tiện lợi, an toàn. Mình tin tưởng ủy thác cho chuyên gia quỹ đầu tư để có thể tập trung cho công việc và phát triển bản thân. Nếu kinh tế thuận lợi, lịch đếm ngược của mình có thể kết thúc sớm hơn dự tính.”, Nhật Nam tự tin chia sẻ.

Không chỉ Nhật Nam mà nhiều người trẻ khác cũng ngày càng chủ động hơn trong việc lên kế hoạch tài chính cá nhân, chuẩn bị sẵn sàng cho các mục tiêu lớn trong cuộc đời như kết hôn, mua nhà, sinh con….

Một nền tảng tài chính vững vàng sẽ là yếu tố quan trọng để vun đắp hôn nhân hạnh phúc.

Nghỉ hưu sớm đang là một trong những xu hướng phổ biến thu hút nhiều người trẻ trên thế giới và cả ở Việt Nam. Trong đó có T.Nga, 22 tuổi, nhân viên văn phòng tại Tp.HCM. Với mức lương khoảng 10 triệu đồng/tháng, T.Nga cho biết cô tự tin có thể tích lũy được 5 tỷ cho mục tiêu nghỉ hưu sớm sau 6000 ngày.

Lập kế hoạch tự do tài chính và đầu tư từ sớm

T.Nga chia sẻ cô có ý tưởng này sau khi đọc được một quyển sách nói về FIRE (Financial Independence – Retire Early) nghĩa là đạt đến sự độc lập về tài chính và nghỉ hưu sớm. Cô đã tìm hiểu nhiều kênh thông tin tài chính và tự mình lên kế hoạch “đếm ngược 6000 ngày nghỉ hưu” này bắt đầu từ năm 2 đại học. 

“Khi đó mỗi tháng mình đều trích 500.000đ từ số tiền trợ cấp của gia đình để bỏ vào tài khoản tiết kiệm với suy nghĩ tích tiểu thành đại. Sau khi tốt nghiệp mình đi làm văn phòng với mức lương 10 triệu đồng/tháng, nhưng mình vẫn giữ thói quen chi tiêu tiết kiệm và bắt đầu tìm hiểu về các hình thức đầu tư. Tham khảo thông tin trên internet và kinh nghiệm từ các đồng nghiệp, mình chọn chứng chỉ quỹ là kênh đầu tư tích lũy chính trong kế hoạch của mình vì mức độ an toàn cao, lợi nhuận kỳ vọng tốt hơn so với khi gửi tiết kiệm, khoảng 12-17%/năm. Điều quan trọng là bạn phải xác định khoản tiền ban đầu và số tiền đầu tư hàng tháng. Theo mình tính toán, mỗi tháng nếu trích một nửa lương để đầu tư thì sau khoảng 6000 ngày mình có tài sản gần 5 tỷ đồng.”

Tiết kiệm trước, tận hưởng sau

Theo FIRE, nguyên tắc “Tiết kiệm tiền trước, tận hưởng sau” là chìa khóa của thành công. Để theo đuổi kế hoạch đếm ngược của mình, T.Nga cho biết mỗi ngày cô chỉ chi tiêu dưới 70k. Cô chọn lối sống tối giản, ở ghép với bạn, cắt giảm tối đa các khoản mua sắm không cần thiết, trà sữa và ăn vặt. “Mình dậy sớm nấu cơm mỗi ngày để mang đi làm, vừa tiết kiệm vừa đảm bảo sức khỏe.” – T.Nga cho biết thêm.

T.Nga không phải là trường hợp duy nhất theo đuổi lối sống FIRE. Nhiều người trẻ hiện nay với tư tưởng mới cũng ý thức được rằng bắt đầu từ sớm với một kế hoạch đầu tư thông minh có thể giúp họ đếm ngược số ngày nghỉ hưu một cách ngắn nhất. Thoát ra khỏi vòng luẩn quẩn áp lực của công việc, họ có nhiều thời gian hơn cho bản thân, gia đình, sở thích và chăm sóc sức khỏe, thực hiện những kế hoạch và ý tưởng cá nhân, những ước mơ mà họ luôn ấp ủ hay đi du lịch khắp thế giới.

Nhiều bạn trẻ đặt mục tiêu nghỉ hưu sớm để du lịch và khám phá thế giới

Kết

Thành công trong việc đầu tư và tích lũy tài sản không phụ thuộc vào mức lương của bạn mà là sự kiên trì và kỷ luật. Cố gắng kiên trì từng bước một và luôn tạo thói quen tiết kiệm, dù số tiền ban đầu có thể nhỏ. 

Với mức lương 10 triệu đồng mỗi tháng, mục tiêu nghỉ hưu trước 40 tuổi không phải là không thể đối với T.Nga hay những bạn làm việc văn phòng khác.

Mặc dù đầu tư chứng khoán có thể mang lại lợi nhuận hấp dẫn, nhưng đối với nhiều người chứng khoán vẫn bị xem như một hình thức đầu tư may rủi và không mấy thiện cảm. Vậy chứng khoán có thật sự an toàn và đáng tin cậy? Bên cạnh chứng khoán, còn có những hình thức đầu tư nào giúp gia tăng thu nhập và ít rủi ro hơn?

Mặc dù có thể mang lại lợi nhuận hấp dẫn, nhiều người vẫn không thiện cảm với đầu tư chứng khoán

Đầu tư chứng khoán là gì?

Trước hết để hiểu tại sao nhiều người không thiện cảm với chứng khoán, cần bắt đầu từ khái niệm về đầu tư chứng khoán. Đầu tư chứng khoán là việc mua và nắm giữ các tài sản tài chính như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, phái sinh,… nhằm kiếm lời từ sự gia tăng giá trị của tài sản chứng khoán hoặc thông qua việc nhận cổ tức và lãi suất

Không giống với các hình thức đầu tư truyền thống khác như mua vàng hay bất động sản, các sản phẩm chứng khoán rất đa dạng từ hình thức đến số lượng và không phải tài sản hữu hình, tạo ra cảm giác không chắc chắn và khó hiểu đối với nhiều người.

Lý do khiến nhiều người còn “ngờ vực” về chứng khoán”

Chứng kiến nhiều người mất hết tài sản vì chứng khoán

Nỗi sợ hãi lớn nhất của mọi nhà đầu tư chính là thua lỗ. Tuy nhiên lại không khó để bắt gặp các tiêu đề “phá sản, nợ nần vì chơi chứng khoán…”, “thua lỗ chứng khoán, nhà đầu tư phải bán nhà”, … trên các phương tiện thông tin đại chúng; thậm chí chứng kiến người thân, bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm,… lao đao vì “chơi chứng khoán”. 

Điều này khiến nhiều người có tiền nhàn rỗi, mong muốn đầu tư lại e ngại và không dám bước vào thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, phần lớn những trường hợp thua lỗ chứng khoán trên đều xuất phát từ việc đầu tư không có kế hoạch. Tâm lý “lướt sóng” mong giàu nhanh là một trong những lý do khiến việc đầu tư chứng khoán nhuốm màu sắc cờ bạc…

 Những “mảng xám” của thị trường chung 

Nhiều người cũng cho rằng thị trường VN vẫn chưa đủ minh bạch để nhà đầu tư yên tâm tham gia. Lượng thông tin khổng lồ đến từ nhiều bên khác nhau cũng dễ khiến nhà đầu tư mới hoang mang và bị dẫn dắt thông tin theo hướng tiêu cực. Chứng khoán ở Việt Nam vẫn còn khá mới so với các kênh đầu tư truyền thống nên phần lớn người dân và nhà đầu tư không chuyên chưa có cái nhìn toàn diện về lĩnh vực này.

Thêm vào đó, sự lũng đoạn trong một thời gian dài của các “đội lái”, ”cá mập” hay các bên thứ 3 bị phanh phui gần đây cũng làm gia tăng sự bất ổn định của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Đòi hỏi kiến thức và kế hoạch bài bản

Thị trường chứng khoán VN hiện nay phần lớn là nhà đầu tư nhỏ lẻ và chưa am hiểu nhiều về chứng khoán. Có những người mua cổ phiếu mà không biết tên doanh nghiệp, không biết công ty đó kinh doanh trong lĩnh vực ngành nghề nào, lợi nhuận các năm vừa rồi ra sao, hoặc chỉ mới tìm hiểu qua loa đã liền nóng vội nhảy vào tham gia khiến nhiều nhà đầu tư vấp ngã.

 Điều này lý giải vì sao hơn 90% nhà đầu tư cá nhân đều thua lỗ trên thị trường chứng khoán.

Đầu tư chứng khoán đòi hỏi nhà đầu tư phải có kiến thức và kế hoạch bài bản

Để thành công, nhà đầu tư cần dành thời gian nghiên cứu thị trường, kiến thức tài chính, rèn luyện các kỹ năng phân tích, định giá, phân bổ danh mục, kiểm soát rủi ro, kiểm soát cảm xúc để tránh việc bị thao túng hoặc đưa ra những quyết định sai lầm. Tuy nhiên, việc áp dụng các kiến thức vào thị trường lại là một thách thức không nhỏ. Điều đó có thể làm ảnh hưởng đến công việc lẫn đời sống thường nhật của các nhà đầu tư mới. 

Giải pháp nào cho những người không có nhiều thời gian và kinh nghiệm đầu tư chứng khoán?

Mặc dù có những ý kiến trái chiều, đầu tư chứng khoán vẫn là một hình thức đầu tư hoàn toàn hợp pháp và thú vị. Nó cung cấp cơ hội gia tăng lợi nhuận cao nếu được tiếp cận một cách đúng đắn và có kế hoạch đầu tư bài bản, kỷ luật. 

Đối với những nhà đầu tư không có nhiều thời gian và kiến thức tài chính, lựa chọn đầu tư quỹ mở là một giải pháp hợp lý. Bạn không cần phải quan tâm thị trường hay dành quá nhiều thời gian vì đã có các chuyên gia quỹ quản lý danh mục để tối ưu lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro thay cho bạn

Quỹ mở cho phép nhà đầu tư tham gia từ vốn nhỏ muốn tích lũy cho mục tiêu tài chính dài hạn, hoặc những nhà đầu tư có tiền nhàn rỗi muốn tìm kiếm kênh đầu tư có thể đáp ứng kỳ vọng sinh lời tốt hơn vàng hay gửi tiết kiệm, nhưng cũng không quá rủi ro như đầu tư cổ phiếu.

Tóm lại, sự không thiện cảm với đầu tư chứng khoán thường xuất phát từ sự thiếu hiểu biết và nỗi lo sợ về rủi ro. Vì vậy việc trang bị kiến thức, kế hoạch đầu tư và lựa chọn kênh đầu tư thích hợp là điều cần thiết để bạn có thể vượt qua những rào cản tâm lý và đạt được những mục tiêu đã đặt ra. Đừng bao giờ ngần ngại học hỏi và bắt đầu từng bước một trên con đường tự do tài chính của bạn.

“Khốn khổ vì mất việc, tôi mới nhận ra vai trò của Quỹ dự phòng”

Đây là câu nói của anh Trần Mạnh Tiến (42 tuổi) sinh sống và làm việc tại TP.HCM. Vào cuối năm 2022, tình hình kinh tế khó khăn khiến doanh nghiệp không có đơn hàng để sản xuất, công ty buộc phải cắt giảm lao động nhằm tiết kiệm chi phí trong bối cảnh khó khăn. Bất ngờ, anh Tiến cũng nằm trong danh sách sa thải nhân viên.

Vốn không có tiền tích lũy trong khi áp lực nuôi vợ và hai con nhỏ, anh Tiến phải tạm mưu sinh với công việc thời vụ: “ai thuê gì làm nấy chỉ mong đắp đổi qua ngày thôi. Lúc ổn định thì có nghĩ tới tình cảnh này để mà trữ tiền đâu”, anh Tiến chia sẻ.

Công bố từ Tổng cục Thống kê Việt Nam, số người thất nghiệp trong quý IV/2022 lên tới hơn 1,08 triệu người, tăng 0.04 điểm phần trăm so với quý trước.  Càng đáng báo động hơn khi thông kê 60% người lao động không có tiền tích lũy, điều này được xác định là nguyên nhân chủ quan khiến cho người lao động càng trở nên lao đao hơn trong bối cảnh khủng hoảng.

Cách duy nhất để luôn tự tin khi có các sự cố bất ngờ xảy đến, đó là hãy xây dựng cho mình một Quỹ phòng ngừa rủi ro càng sớm càng tốt. Theo lời khuyên của các chuyên gia tài chính, chúng ta phải chuẩn bị khoản dự phòng bằng ít nhất 3-6 tháng chi tiêu cá nhân.

Cụ thể, các bước thiết lập quỹ dự phòng được thực hiện như sau:

1. Tính toán chi tiêu thiết yếu hàng tháng

Chúng ta có thể bắt đầu bằng việc liệt kê các khoản chi tiêu của mình vào hai nhóm cơ bản là Must – have và Nice-to-have (hoặc NEED & WANT).

Must-have là những khoản thiết yếu mà chúng ta nhất định phải chi để đáp ứng các nhu cầu cơ bản nhất. Chẳng hạn: tiền nhà, tiền học của con, tiền thực phẩm, xăng xe, tiền điện nước…

Những khoản chi tiêu còn lại sẽ được xếp vào nhóm Nice-to-have nghĩa là những khoản chi có thể có hoặc không, việc cắt giảm chúng không ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn.

2. Lên số tiền mục tiêu trong Quỹ dự phòng rủi ro

Luôn có sẵn tài chính dự phòng giúp bạn an tâm tận hưởng cuộc sống

Số tiền quỹ dự phòng được khuyến nghị từ 3-6 tháng chi tiêu cơ bản, tuy nhiên quỹ dự phòng càng lớn thì bạn càng an tâm hơn nếu chẳng may các rủi ro kéo dài.

Chẳng hạn, nếu tổng chi phí của nhóm Must-have là 7.000.000/tháng, bạn sẽ tính được số tiền cần có cho quỹ dự phòng như sau:

  •         Quỹ dự phòng tối thiểu trong 3 tháng là: 3 x 7 triệu = 21 triệu
  •         Quỹ dự phòng trong 6 tháng là: 6 x 7 triệu = 42 triệu
  •         Quỹ dự phòng trong 1 năm là: 12 x 7 triệu = 84 triệu

3. Lập kế hoạch cụ thể

Nếu thu nhập của bạn là 15.000.000/tháng và mỗi tháng trích 20% thu nhập vào quỹ dự phòng, tương đương 3 triệu đồng. Vậy bạn cần ít nhất 7 tháng để có đủ số tiền 21 triệu trong Qũy dự phòng hoặc 14 tháng để đạt 42.000.000 đồng trong quỹ dự phòng rủi ro.

Qũy dự phòng rủi ro sẽ lớn dần nếu số tiền bạn tích lũy nhiều hơn hoặc thời gian bạn tích lũy dài hơn. Bạn cần tách biệt quỹ dự phòng rủi ro với quỹ đầu tư, mua sắm và chỉ sử dụng nó trong những trường hợp thực sự cần thiết.

4. Cân nhắc các tình huống có thể xảy ra

Cân nhắc trước những tình huống rủi ro trong cuộc sống, nghĩa là “quy phạm” khi nào thì được phép sử dụng đến quỹ dự phòng. Chẳng hạn như ốm đau, thất nghiệp, phá sản… là những trường hợp rủi ro bất ngờ được phép sử dụng quỹ dự phòng.

Việc xác định các tình huống cụ thể giúp bạn tránh nhầm lẫn hay “đánh tráo” chức năng, vai trò của Qũy dự phòng để dùng vào những mục đích hay tình huống không thật sự khẩn cấp.

Quỹ dự phòng chỉ sử dụng cho các trường hợp khẩn cấp.

5. Bảo toàn Quỹ dự phòng

Quỹ dự phòng rủi ro được dùng vào những tính huống khẩn cấp, vì vậy chúng ta phải chắc chắn bảo toàn chúng an toàn, thanh khoản tốt để nhanh chóng rút ra ngay khi cần.

KẾT

Việc lập Quỹ dự phòng luôn được ưu tiên, sau khi bạn đã trả hết tất cả các khoản nợ. Qũy dự phòng càng lớn càng giúp bạn an tâm trước những biến cố xảy đến trong cuộc sống. Điều này lý giải cho tâm thế đối nghịch của những người cùng bị thất nghiệp bất ngờ, một số rất thư thái và xem đây là khoảng gian để nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng trước khi tìm kiếm những cơ hội mới. Ngược lại, số khác phải chật vật với cuộc sống khốn khó.

Rủi ro mặc dù là những điều không ai trong chúng ta mong muốn nó xảy đến, nhưng cách tốt nhất để luôn cảm thấy an tâm là xây dựng Quỹ dự phòng càng lớn sẽ là “cam kết bền vững” cho cuộc sống của bạn.